DISQUS

Jasper_Rijkeboer · 1 year ago

Usability van een product is inderdaad zeer moeilijk om te toetsen.

Ik zie hier in twee mogelijkheden:
a) een subjectieve beoordeling (lees enquete) van een panel die aan het profiel van de doelgroep(en) voldoet
b) hanteren van een werkwijze zoals Ferry beschrijft.

Hoewel een werkwijze geen garantie is voor goede kwaliteit van een product verhoogt het wel de _kans_ dat de kwaliteit verbeterd wordt. Hierbij denk ik aan hoe ISO 90xx certificeringen vertrouwen wekken maar ook geen garantie bieden.

Misschien is het een idee om een multi-level certificering te maken.
Level 1 is het aantoonbaar volgen van een degelijk productieproces.
Level 2 is het behalen van een goede affectieve score bij een test panel.

Dit zijn maar wat hersenspinsels, ik ben zeer benieuwd wat andere lezers aan deze discussie hier aan hebben toe te voegen!

Ruben Timmerman · 1 year ago

Voor 95% ben ik het met je eens, Ferry. Ik heb veel van de dingen die je zegt ook letterlijk tegen Robbin gezegd (degene die dit gebeuren in gang aan't zetten is).

In zijn mail met de eerste draft voor de richtlijnen stelt hij:

Naast de "route van onderaf" zal ik in ons advies aan de Minister de gebruiker centraal stellen. De kern is dan om
1) te weten wie de voornaamste gebruikersgroepen zijn;
2) testen te doen met die gebruikers (we stellen op dit moment een handleiding op voor het uitvoeren van gebruikstesten) en
3) daar het ontwerp van de site op af te stemmen.

Mijn reactie daarop was:

De 1,2,3 in je mail is precies wat mist in het document. Het proces bepaalt 90% van de usability. Als je dat iets uitbreidt, vooral de volgorde is belangrijk, ben je een heel eind wat mij betreft.

Overigens ben ik het grondig niet eens met je vuistregel over max ±7 items in navigatie. Wat mij betreft is dit een mythe, hij staat ook nog op mijn lijstje om eens over te schrijven. Kort gemotiveerd: de theorie van satisficing geeft aan dat mensen niet evalueren en optimaliseren (dus: alle opties bekijken en dan de beste kiezen), maar dat ze snuffelen (vandaar "information scent") en het eerste kiezen wat enigszins matcht met de verwachting/behoefte.

Als er dus 12 items in een menu staan kan dat net zo goed bruikbaar zijn, want als ik ze 1 voor 1 scan en nummer 10 is het eerste dat voldoet aan wat ik al dan niet bewust zocht, dan ben ik de eerste 3 wellicht "vergeten", maar het beïnvloedt mijn keuze niet.

Wellicht ten overvloede: je moet natuurlijk geen 10 opties bieden als die ambigue worden waardoor de gebruiker een verkeerde keuze maakt. Minder items die duidelijker zijn is wat mij betreft belangrijker. Bijv: optie 4 lijkt op de nog geschiktere optie 10, die ik dan dus niet zie omdat ik 4 eerder zag en al geklikt had. Dit sluit ook aan bij de 3x klikken mythe trouwens:
http://www.usarchy.com/2007/06/3x-klikken/

Sorry, allemaal niet zo helder maar ik ben een beetje gehaast en kan wel wat slaap gebruiken ;)

PS: Ik vind het een goed plan om richtlijnen (noem ze liever "vuistregels") te maken, mar dan moeten we er wel iets gestructureerder aan werken. Ik zie een soort Digg systeem voor me waar wij, de usability nerds, stemmen en waar dan na een paar maanden "vanzelf" richtlijnen uit voortkomen. Wellicht zelfs per sector/doelgroep/site-soort/....?! :)

Jaap van de Putte · 1 year ago

Hi Ferry,

Heel goed en leuk stuk. Ik deel je analyse. Wat ik anders zie zijn het aantal navigatie-elementen. Je noemt als criterium het korte-termijn-geheugen, maar mijns inziens speelt dat geen rol, omdat je eindeloos naar een pagina kunt kijken. Ook in usability-onderzoek is dat gegeven bevestigt en daarin blijken 16 items geen enkel probleem. De diepte van een site (meer dan 3 niveau's diep) is eerder een usability-probleem dan de breedte. Het belangrijkste criterium is wellicht niet het aantal items of de diepte, maar het gemak (Don't make me think van Kruger).

Ferry den Dopper · 1 year ago

Ruben en Jaap, terechte opmerking over de "7 hoofdnavigatie-items". Er zijn inderdaad genoeg voorbeelden te vinden (bv. online winkels met veel productcategorieën) waar navigatielijsten langer dan 7 prima werken. Ik merk dat ik me vooral bij corporate communicatie websites aan maximaal 7 probeer te houden. Niet eens zozeer vanwege het kortetermijngeheugen, maar omdat navigatie op corporate sites in de praktijk al snel ambigue wordt als het aantal hoofditems toeneemt. Daarnaast hebben redelijk wat corporate sites een horizontale hoofdnavigatie, waardoor het menu snel vol raakt. Zeven passen er gemiddeld nog net in zonder dat het hoofdmenu volgepropt lijkt.

De '7'-regel is volgens mij ontstaan uit die kortetermijngeheugentheorie. Ruben geeft terecht aan dat de satisficing-theorie niet strookt met die geheugentheorie. Aan de andere kant gaf Barry Schwartz aan dat er niet iedereen een 'satisficer' is, maar dat er ook 'maximizers' zijn.

Maar genoeg over dit ene regeltje. Ik ben blij dat we het over de kwestie usability webrichtlijnen eens zijn. Ook Robbin kon zich goed in het commentaar vinden. Er gaat nu als het goed is gekeken worden of er een usability adviesgroep gevormd kan worden.

Renata Verloop · 1 year ago

Goed artikel (weer) Ferry! Ik was zelf erg verbaasd over deze website / wiki. Er is immers heel veel bekend over usability. De vraag is waarom er niet meer aandacht aan wordt besteed. Jij geeft aan dit in het ontwerpproces te willen borgen. Ik zou het nog een stap eerder willen borgen: namelijk in management en sturing. Een nog veel groter probleem zie ik in de usability van allerlei software die webbased wordt aangeboden. Leveranciers leveren de presentatielaag mee, die vaak slechts beperkt kan worden aangepast (en/of tegen hele hoge kosten). Zie bijvoorbeeld de verschrikkelijke SAP-portal van de Inspectie Verkeer en Waterstaat: https://vergunningen.ivw.nl/vergunningen. In dit soort trajecten is usability absoluut een ondergeschoven kindje (omdat de focus op interne efficiency en techniek ligt en niet op de eindgebruiker).

We zijn er op het gebied van usability nog lang niet, terwijl er al zo veel informatie beschikbaar is! Eerder dit jaar zocht ik in een artikel naar de oorzaken:
http://tinyurl.com/yojhlb